“Financial Times”ın araşdırmasına görə, İran Çindən gizli şəkildə əldə etdiyi kəşfiyyat peykindən istifadə edərək Yaxın Şərqdə ABŞ hərbi bazalarını izləyib və onlara qarşı zərbələri koordinasiya edib.
İranın Çindən gizli şəkildə aldığı kəşfiyyat peyki Tehrana Yaxın Şərqdə yerləşən ABŞ hərbi bazalarına zərbələri yönləndirmək imkanı verib. Bu barədə “Financial Times” nəşrinin araşdırmasında deyilir.
Sızdırılmış İran hərbi sənədlərinə əsasən, TEE-01B kimi tanınan peyk 2024-cü ilin sonlarında Çindən orbitə buraxıldıqdan sonra İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) aerokosmik qüvvələrinə təhvil verilib.
Razılaşma çərçivəsində SEPAH Pekində yerləşən “Emposat” şirkətinin kommersiya yerüstü stansiyalarına çıxış əldə edib. Şirkətin şəbəkəsi Asiya, Latın Amerikası və digər regionları əhatə edir.
Nəşrin əldə etdiyi fəaliyyət qeydlərinə görə, İran hərbçiləri peykdən regiondakı əsas ABŞ obyektlərini izləmək üçün istifadə edib. Peyk martın 13, 14 və 15-də Səudiyyə Ərəbistanındakı “Prins Sultan” aviabazasının görüntülərini çəkib. Məhz həmin bazada ABŞ təyyarələri zərbələrə məruz qalıb. Bundan əlavə, peyk İordaniyadakı “Muvaffaq Salti” aviabazasını, İraqın Ərbil hava limanını və digər obyektləri, o cümlədən mülki infrastrukturu müşahidə edib.
Peyki orbitə çıxaran “Earth Eye” şirkəti saytında bildirib ki, indiyədək adı açıqlanmayan, Çinin “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünə qoşulmuş ölkəyə bir “orbital ötürmə” həyata keçirib. İran bu təşəbbüsə 2021-ci ildə qoşulub. Şirkət peykin mülki məqsədlər üçün nəzərdə tutulduğunu iddia edir.
Ağ Ev “Emposat” ilə SEPAH arasında əlaqə barədə şərh verməkdən imtina edib, lakin Donald Trampın Çinə xəbərdarlığını xatırladıb. Tramp bildirib ki, Pekin İrana hava hücumundan müdafiə sistemləri təqdim edərsə, “ciddi problemlərlə” üzləşəcək.
Vaşinqtondakı Çin səfirliyi isə bu iddiaları “spekulyativ dezinformasiya” adlandıraraq rədd edib. Səfirliyin nümayəndəsi Liu Penqyu bildirib ki, Çin obyektiv və qərəzsiz mövqe tutur və münaqişələrin sülh yolu ilə həllini dəstəkləyir.
Donald Trampın yenidən Ağ Evə qayıdışından sonra ABŞ–Çin münasibətləri əsasən tarif siyasəti fonunda gərgin olaraq qalır. Eyni zamanda, Çin İranın əsas tərəfdaşlarından biri hesab olunur.
Mart ayında “CNN” ABŞ kəşfiyyat məlumatlarına istinadən yazıb ki, Çin İrana maliyyə dəstəyi göstərməyi, həmçinin raketlər üçün ehtiyat hissələri və komponentlər təqdim etməyi planlaşdıra bilər. Mənbələrdən birinin sözlərinə görə, Pekin müharibənin uzanmasını istəmir, çünki bu, onun enerji təchizatına risk yaradır.
Aprelin əvvəlində Çin Pakistanın Yaxın Şərqdə sülhün bərqərar olunması ilə bağlı təşəbbüsünə qoşulub. Beş bəndlik plan Çinin Xarici İşlər Nazirliyinin saytında dərc olunub. “The Wall Street Journal” qeyd edib ki, bu sənəd Pekinin üç il əvvəl Ukraynadakı müharibə ilə bağlı irəli sürdüyü 12 bəndlik plana bənzəyir.
