“Meta”ya məxsus “WhatsApp” messencerinin nümayəndələri bildiriblər ki, Rusiya hakimiyyəti ölkə daxilində messencerə çıxışı tam bloklamağa cəhd edir. “WhatsApp”ın “X”dəki rəsmi hesabında yayımlanan açıqlamada bu addımın insanları “dövlətə məxsus, izləmədən qorunmayan” tətbiqə keçməyə məcbur etmək məqsədi daşıdığı iddia olunur; mesajda bunun böyük ehtimalla Rusiya hakimiyyətinin fəal təşviq etdiyi “MAX” messenceri nəzərdə tutulduğu vurğulanır.
Bəyanatda qeyd edilib ki, “100 milyondan çox istifadəçini” məxfilik və təhlükəsiz ünsiyyət imkanından məhrum edəcək izolyasiya cəhdi “geri addımdır” və ölkədə insanların təhlükəsizliyinin azalmasına gətirib çıxara bilər. Şirkət eyni zamanda istifadəçilərin əlaqədə qalması üçün “əllərindən gələni etdiklərini” bildirir.
Məlumata görə, açıqlama “Na svyazi” layihəsinin araşdırmasından sonra yayılıb. Layihə “Roskomnadzor”un son bəyanatları fonunda Rusiyada populyar resursların bir qismini yoxlayıb və 13 resursun, o cümlədən “WhatsApp”ın Milli domen adları sistemi (NSDI) bazasından domen məlumatlarının çıxarıldığını bildirib. Bu mexanizm “suveren Runet” haqqında qanun çərçivəsində yaradılıb.
“Na svyazi”nin qeyd etdiyi siyahıda “Current Times”, “Azadlıq Radiosu”, “BBC News”, “Deutsche Welle”, “YouTube”, “Facebook” və “Tor” brauzeri ilə bağlı domen məlumatlarının da NSDI-dən silindiyi bildirilir. Bu halda VPN olmadan birbaşa giriş zamanı şəbəkə avadanlıqları sayt ünvanını IP ilə əlaqələndirə bilmədiyindən xəta verir; yəni giriş əsasən VPN və ya digər bloklama-yan keçmə vasitələri ilə mümkün olur.
Rusiya hakimiyyət orqanları və ya NSDI nümayəndələrinin məsələ ilə bağlı rəsmi şərh verdiyi barədə məlumat yayılmayıb. Xatırladılır ki, Rusiya hakimiyyəti “Meta”nı Ukraynada müharibədən sonra “ekstremist” kimi tanıyıb, “Facebook” bloklanıb, “WhatsApp” isə uzun müddət bu məhdudiyyətlərdən kənarda qalsa da, 2025-ci ildə, xüsusən videobağlantılarla bağlı müxtəlif məhdudiyyətlərin tətbiq edildiyi barədə xəbərlər yayılmışdı.
Son günlər Telegram ilə bağlı da əlavə məhdudiyyətlər müzakirə olunur: tam bloklamadan danışılmasa da, Roskomnadzor-un “yavaşlatma” tədbirlərini aktivləşdirdiyi və bunun Telegram-dan istifadə edən müxtəlif qruplar arasında narazılıq doğurduğu bildirilir.
